Zegel NWO RUG
Meerweganalyse van Multivariate Longitudinale Data
(Multiway analysis of Multivariate Longitudinal Data)

DEELPROJECT 1

Multivariate longitudinale analyse: Theorie en praktijk

Projectleider dr. P.M. Kroonenberg
Uitvoerdersdr. F.J. Oort (post-doc)
G.T. van Donselaar (wetenschappelijk programmeur)
Werkgroepledenprof. dr. W.J. Heiser
prof. dr. J.J. Meulman
LokatieAlgemene en Gezinspedagogiek
Pedagogische Wetenschappen, FSW, Rijksuniversiteit Leiden

Algemeen

Wetenschappelijk kader en infrastructuur.

De projectleider participeert in de door de KNAW erekende onderzoekscholen ISED (Institute for the Study of Education and Human Development) en IOPS (Interuniversitaire Onderzoekschool voor Psychometrie en Sociometrie).

Probleemstelling

Voor onderzoekers in de praktijk is het vaak moeilijk te kiezen welke techniek gebruikt dient te worden voor de analyse van multivariate longitudinale gegevens. Een overzicht van voor en nadelen van bestaande technieken ontbreekt, en vaak is gebruikersvriendelijke programmatuur niet beschikbaar. Met behulp van resultaten uit de andere deelprojecten zal in het huidige project getracht worden een dergelijk overzicht aan te brengen, en zal, waar nodig, gebruikersvriendelijke programmatuur worden ontwikkeld. Dit deelproject is gericht op de theoretische en praktische onderbouwing van de drie andere onderzoeksprojecten. Enerzijds zal er worden gezocht naar op grond van theorie beschikbare of afleidbare resultaten waarmee keuzes tussen (in de oio-projecten) te bestuderen technieken en keuzes voor succesmaten kunnen worden beargumenteerd. Anderzijds zal in dit project worden nagegaan welke onderzoeksvragen (met betrekking tot multivariate longitudinale data) er vooral leven in de praktijk, en met welke specifieke problemen de praktijkonderzoeker te kampen heeft.

Beoogd resultaat

Afgezien van het aandragen van informatie op basis waarvan er in de andere projecten wordt gekozen tussen technieken en succesmaten, wordt er in dit project beoogd te komen tot overzichtsartikelen ten aanzien van:
a. het analyseren van multivariate longitudinale gegevens
b. reeds bestaande en nieuwe technieken voor analyse van multivariate longitudinale gegevens en hun relatieve voor- en nadelen.
Voorts zullen er voorbeeldanalyses worden uitgevoerd en gepubliceerd om de relevantie en reikwijdte van de technieken te demonstreren. Ook zal er waar nodig gebruikersvriendelijke programmatuur ontwikkeld worden. Om deze reden wordt voor het onderzoek ook een programmeur (0.3 fte) aangevraagd. Het ligt in de bedoeling over de technieken een handboek te schrijven voor praktijknderzoekers. Tenslotte zal er naar gestreefd worden voorbeelddatasets onder te brengen in een databank.

Werkwijze

Op basis van literatuur-onderzoek en wiskundige afleiding zullen theoretische resultaten met betrekking tot de vergelijking van technieken en de keuze van succesmaten worden gegenereerd. Om te onderzoeken wat in de praktijk leeft zullen enige inventarisaties worden gemaakt:
  1. Welke typen onderzoeksvragen liggen meestal ten grondslag aan de verzameling van multivariate longitudinale gegevens, en wat verwacht men derhalve van de technieken.?
  2. Welke keuzes maken onderzoekers bij de analyse van hun multivariate longitudinale gegevens?
  3. Welke technieken zijn beschikbaar voor analyse van multivariate longitudinale gegevens?
  4. Welke programmatuur is hiervoor beschikbaar, en is die voldoende gebruikersvriendelijk?

Data- en programmatuurverzameling.

Er zullen, met het oog op voorbeeldanalyses, datasets verzameld worden die typerend zijn voor het soort onderzoek dat ontwikkelingspsychologen en pedagogen uitvoeren. Hierbij wordt gedacht aan het contact zoeken met wetenschappers in deze gebieden in Nederland en in het buitenland, het raadplegen van grote databanken, doornemen van de literatuur, en een internetsearch. Voorts moet er bestaande programmatuur op dit terrein worden verzameld.

Data-analyse.

De post-doc zal een uitgebreide hoeveelheid programmatuur testen en evalueren op haar bruikbaarheid voor multivariate longitudinale analyse. Voorts zal de post-doc voorbeeldanalyses uitvoeren op de verkregen datasets.

Programma-ontwikkeling.

De projectleider heeft (in samenwerking met Brouwer) een programmapakket ontworpen voor drieweg-analyse. De programmeur zal (zo mogelijk voortbouwend op dit ontwerp) gebruikersvriendelijke programmatuur schrijven voor multivariate longitudinale analyses, die eventueel kan worden opgenomen in standaard-pakketten, zoals SPSS.

Werkplan/Publikatieplan

Het eerste jaar zal door de post-doc besteed worden aan literatuurstudie naar theorie en praktijk van multivariaat longitudinaal onderzoek, aan afleiding van theoretische resultaten, en aan overleg met onderzoekers in de praktijk, waarbij zo mogelijk ook reeds datasets worden verzameld. De programmeur dient bestaande programmatuur te inventariseren en te evalueren. Voorts dient in het eerste jaar het project uit te monden in een ontwerp en richtlijnen voor de te ontwikkelen methoden en programmatuur.

In de volgende jaren zal de post-doc verder gaan met het verzamelen van data-sets, bestaande programmatuur inhoudelijk evalueren, aangeven hoe methoden van andere deelprojecten in het grotere geheel ingebouwd moeten worden, de programmatuur extensief testen, en overzichtsartikelen en voorbeeldanalyses publiceren, o.a. in de vorm van een handboek. De programmeur zal de benodigde gebruikersvriendelijke programma's schrijven, deze voorzien van documentatie, en aansluiting zoeken bij een programma-pakket, bij voorbeeld SPSS (waarmee reeds contacten zijn door middel van het Gifi-project van de tweede projectleider).

Kernpublikaties van de projectleiders

Samenwerkingspartner deelproject 1 en 4

Prof. T. Murakami, Education and Child Studiesal Psychology, Nagoya University, Japan

Doel van samenwerking

Prof. Murakami is werkzaam in het Education and Child Studiesal Psychology van zijn universiteit en heeft als zodanig ruime ervaring in de verzameling en analyse van praktische longitudinale gegevens. Doel is, de onlangs door een langdurig verblijf van hem in Nederland geïntensiveerde samenwerking met Kroonenberg en Kiers op het gebied van drie-weganalyse van empirische longitudinale gegevens, en ontwikkeling van drieweg-technieken voort te zetten, en aan te wenden ten behoeve van deelproject I.

Aard van de samenwerking

Schriftelijke (elektronische) correspondentie, zo mogelijk werkbezoek van de betreffende onderzoeker aan prof. Murakami, en gezamenlijk publiceren.
|Top | Algemene en Gezinspedagogiek | The Three-Mode Company | NWO Meerweganalyseproject Home Page |
P.M. Kroonenberg
Education and Child Studies, Leiden University
Wassenaarseweg 52, 2333 AK Leiden, The Netherlands
Tel. *-31-71-5273446/5273434 (secr.); fax *-31-71-5273945 E-mail: kroonenb at fsw.leidenuniv.nl

Created: 26-04-1997
Last Updated: 1-06-1997